Do artykułu

Wyrazy z liter, czyli za co kochamy Scrabble

Scrabble to jedna z najpopularniejszych gier słownych na świecie. Przez niemal 90 lat swojego istnienia zdołała podbić serca graczy na całym świecie. Zarówno oryginał jak i jego klony, na przykład Literaki, zdobyły uznanie wśród fanów planszówek w dowolnym wieku, płci i miejscu zamieszkania. A dlaczego tak się stało? Dlaczego tak kochamy wyrazy z liter? Odpowiedź na to pytanie nie jest prosta…

Dlaczego scrabble są tak popularne? To tylko wyrazy z liter

Fenomen Scrabble można wytłumaczyć na różne sposoby. Przyczyn zainteresowania popularną planszówką jest tyle, że ciężko omówić w krótkim artykule chociaż część z nich. Z pewnością jednak niezwykle istotny jest aspekt rywalizacji oparty na odpowiednich kompetencjach językowych. Zasady większość tradycyjnych gier planszowych, które były najbardziej popularne w momencie stworzenia Scrabble przez Alfreda Moshera Buttsa w 1931 roku, opierały się na wykonywaniu mniej lub bardziej losowych czynności, takich jak rzut kostką czy wyciągnięcie kolejnej karty. Kluczowy był tu właśnie element losowości, który wprawdzie czynił rozgrywkę przystępną dla każdego, jednak sprawiał, że gracze nie byli w żaden sposób mobilizowani do zwiększania swoich umiejętności czy też nobilitowani za dobre występy. Układanie wyrazów z liter to jednak sama wiedza.


Oczywiście w podobnym czasie powstało Monopoly. Tutaj element losowości był mniej istotny (choć jego znaczenie nie było przecież całkiem marginalne – najlepiej zarządzający gracz przy dużym pechu nie jest w stanie zwyciężyć w rozgrywce z przeciętnymi rywalami), ale aby osiągać dobre wyniki w grze, trzeba rzecz jasna wykazywać się zupełnie innymi talentami niż w przypadku Scrabble, trzeba mądrze układać wyrazy z liter. Monopoly to planszówka promującą skutecznych ekonomistów, graczy potrafiących przewidywać posunięcia przeciwnika i odpowiednio dysponujących zgromadzonym kapitałem. Scrabble było przełomowe, bo stało się pierwszą tak popularną grą słowną. Skupiającą się na kompetencjach językowych, czyli humanistycznych, w przeciwieństwie do wymagającego wiedzy ścisłej Monopoly.

Przykłady alternatyw dla scrabble


Naturalnym rywalem dla Scrabble były również gry karciane. Ich mnogość sprawiała, że za pomocą jednego zestawu można było wypróbować wiele różnych sposobów rozgrywki. Niektóre z gier wymagały większej zdolności do odgadywania kolejnych posunięć przeciwnika. Inne do matematycznych obliczeń prawdopodobieństwa, jeszcze inne zaś ograniczały się do pozostawienia wszystkiego w rękach losu. Rozrywka ta z założenia uprawiana była głównie przez mężczyzn w średnim i starszym wieku. Poza innymi, wyłuszczonymi już powyżej różnicami pomiędzy większością ówcześnie popularnych gier, a właśnie Scrabble, bardzo istotny był również element egalitarności. Szybko okazały się one grą uwielbianą przez wszystkich, niezależnie od wieku, pozycji społecznej, płci, wykształcenia czy wykonywanego zawodu. Oczywiście istotnie największe szanse na zwycięstwo mieli gracze ze zdolnościami humanistycznymi. Przyjemność z rozgrywki mógł jednak czerpać każdy znający chociaż podstawowe zasady gramatyki języka, w którym została stworzona dana wersja Scrabble.


Mimo nastawienia na językowe umiejętności graczy, Scrabble nie jest jednak grą pozbawioną elementu losowości. Nie wpłynie on wprawdzie na to, że słaby zawodnik będzie w stanie pokonać utalentowanego wyjadacza, ale sprawi, że przy wyrównanym poziomie żadna ze stron nie będzie w stanie przewidzieć ostatecznego rezultatu. Zupełnie inny będzie również układ na planszy. W zależności od języka może to być w końcu nawet kilkanaście milionów różnych słów. Jeżeli dodamy do tego wszystkie możliwe ich kombinacje, okaże się, że prawdopodobieństwo powtórzenia się tej samej rozgrywki jest w zasadzie równe zeru. I to kolejny argument, dla którego Scrabble kochają gracze na całym świecie.

Scrabble jako element społeczny


Ostatnia z ważnych kwestii to chyba aspekt interakcji. Niezależnie od tego, czy gramy w Literaki przez internet czy na żywo z przyjaciółmi, rozgrywka wymusza poznanie zwyczajów przeciwnika. Aby wygrać należy obeznać się z jego strategią, ulubionymi zagraniami… i błędami, które najczęściej popełnia. Niedopuszczalne słowa z liter.To, jeżeli chodzi o aspekty czysto sportowe. Poza tym wszystkim Scrabble są również świetną grą społeczną. Szansą na lepsze poznanie zwyczajów partnera czy przyjaciół i sposobem na kreatywne rozkręcenie imprezy.


Fenomen Scrabble można wyjaśniać w nieskończoność. Pewnie każdy z nas ma inne wytłumaczenie na zrozumienie tego zjawiska. Wszyscy jednak musimy przyznać, że jeżeli raz połknie się bakcyla, po prostu nie można wytrzymać bez kolejne partii tej gry. A dlaczego? Na to pytanie każdy musi odpowiedzieć sobie sam… wysoko punktowane wyrazy z liter mogą być jednym z powodów!